Naar de inhoud
PRE-TEC exoskeletten

Exoskeletten in de praktijk · Blog · Actieve exoskeletten

Actief exoskelet en robot-exoskelet: hoe werken motor, sensoren en AI?

Actieve exoskeletten, ook wel powered of robotische exoskeletten genoemd, gebruiken een motor om bewegingen te ondersteunen. Steeds vaker zit er slimme software in die herkent wat de drager doet en de ondersteuning daarop aanpast. Fabrikanten noemen dat soms AI-ondersteuning. Maar wat doet die techniek precies, en wanneer is een actief exoskelet de investering waard?

Portretfoto van Joost GeuzendamGeschreven doorJoost Geuzendam
Gepubliceerd
Laatst bijgewerkt
Leestijd
5 minuten

In het kort

Een actief exoskelet heeft een motor, accu en sensoren. De sensoren meten hoe de drager beweegt en software bepaalt op welk moment en met hoeveel kracht de motor ondersteunt, bijvoorbeeld bij het rechtop komen na tillen. Slimme algoritmen, door fabrikanten soms AI genoemd, herkennen bewegingspatronen en passen de ondersteuning automatisch aan. Een actief exoskelet levert meer kracht dan een passief model, maar is zwaarder, duurder en moet worden opgeladen.

ondersteuning IX BACK VOLTON bij tillen
17 kgondersteuning IX BACK VOLTON bij tillen
accuduur IX BACK VOLTON
6 uuraccuduur IX BACK VOLTON
Bosch AmpShare, uitwisselbare accu
18VBosch AmpShare, uitwisselbare accu
passief alternatief IX BACK AIR
< 3 kgpassief alternatief IX BACK AIR

Wat is een actief exoskelet?

Een actief exoskelet ondersteunt het lichaam met een externe energiebron, meestal een elektromotor met accu. Een passief exoskelet werkt daarentegen met veren, elastiek of gasveren, die energie opslaan bij het bukken en teruggeven bij het oprichten. Het grote verschil: een actief exoskelet kan kracht toevoegen, een passief exoskelet kan alleen eerder opgeslagen energie teruggeven.

In het Engels hoort u ook termen als powered exoskeleton, robotic exoskeleton of exoskeleton suit. In de praktijk bedoelen die meestal hetzelfde: een draagbaar systeem met motor dat de drager ondersteunt.

Hoe werken motor, sensoren en software samen?

Een actief exoskelet bestaat uit vier onderdelen die samenwerken. Sensoren meten de hoek van romp en heupen en de snelheid van de beweging. Software interpreteert die metingen en herkent of de drager bukt, tilt, loopt of stilstaat. Op basis daarvan stuurt de besturing de motor aan, die op het juiste moment kracht levert. De accu levert de energie.

Moderne systemen gebruiken slimme algoritmen die bewegingspatronen herkennen. Sommige fabrikanten noemen dat AI. Het effect is dat het exoskelet niet ondersteunt als u loopt of zit, maar wel als u bukt en tilt. Dat voelt natuurlijker en spaart de accu.

  • Sensoren: meten hoek, snelheid en richting van de beweging.
  • Software: herkent welke beweging de drager maakt.
  • Motor: levert gerichte kracht, bijvoorbeeld bij rechtop komen.
  • Accu: levert energie voor een volledige dienst of langer.
  • App of display: om de ondersteuning in te stellen per medewerker.

Wat zijn de voordelen van een actief exoskelet?

Actieve exoskeletten worden vooral ingezet waar medewerkers de hele dienst zware lasten tillen: orderpicking van zware artikelen, laden en lossen, het sjouwen van zakken in de bouw of het verwerken van balen in de agrarische sector.

  • Meer ondersteuning bij zwaar en vaak herhaald tilwerk.
  • Instelbare kracht per medewerker en per taak.
  • Ondersteuning ook bij het optillen zelf, niet alleen bij het terugveren.
  • Sommige systemen leggen gebruiksgegevens vast, wat helpt bij evaluatie.

Wat zijn de nadelen?

  • Hoger gewicht dan passieve modellen, meestal enkele kilo’s meer.
  • Accu’s moeten worden opgeladen en beheerd.
  • Hogere aanschafprijs en meer onderhoud.
  • Meer training nodig om de instellingen goed te gebruiken.

Een actief exoskelet is niet automatisch beter. Bij lichter, langdurig werk vinden medewerkers een licht passief exoskelet vaak prettiger, juist omdat het minder weegt en nooit leeg raakt.

IX BACK VOLTON: actief rugexoskelet voor zwaar tilwerk

De IX BACK VOLTON is het actieve rugexoskelet in het assortiment van PRE-TEC. Een motor ondersteunt de onderrug bij tillen en rechtop komen, met tot 17 kg ondersteuning. De accu gaat tot 6 uur mee en werkt op het Bosch AmpShare 18V-systeem. Dat betekent dat bedrijven die al professioneel gereedschap op dit platform gebruiken, accu’s kunnen uitwisselen.

Het exoskelet weegt 5,7 kg en is ontworpen voor logistiek, bouw, industrie en agrarisch werk. In combinatie met een meting van de belasting, bijvoorbeeld met AIRGO XP, kunt u het effect objectief vastleggen.

Welke andere actieve exoskeletten zijn er?

Op de markt voor werk-exoskeletten zijn meerdere fabrikanten actief met gemotoriseerde rugexoskeletten, zoals German Bionic, dat bekend is om exoskeletten met slimme software. Daarnaast zijn er consumentenmodellen zoals de Hypershell, die het lopen ondersteunen, en medische exoskeletten voor revalidatie. Elke categorie heeft een ander doel.

CategorieDoelVoorbeeld
Actief rugexoskelet voor werkTillen en rechtop komen ondersteunenIX BACK VOLTON
Actief consumentenexoskeletWandelen en klimmen makkelijker makenHypershell
Medisch exoskeletLopen bij dwarslaesie of revalidatieReWalk, Ekso
Passief werk-exoskeletBelasting verdelen zonder motorIX BACK AIR, IX SHOULDER AIR

Wanneer loont een actief exoskelet?

  1. 1Medewerkers tillen herhaaldelijk lasten zwaarder dan circa 10 tot 15 kg.
  2. 2Het tillen gebeurt een groot deel van de dienst, niet alleen af en toe.
  3. 3Bronmaatregelen zoals heftafels of vacuümtillers zijn niet of niet overal mogelijk.
  4. 4Er is een plek en routine om accu’s op te laden.
  5. 5Medewerkers hebben een test gedaan en ervaren duidelijk verlichting.

Bronnen

  1. 1.Arboportaal – Fysieke belasting
  2. 2.TNO – Exoskeletten op de werkvloer

FAQ

Vragen over actief exoskelet ai ondersteuning

Korte antwoorden voor werkgevers, preventiemedewerkers en HR.

Een actief exoskelet gebruikt een motor en accu om kracht toe te voegen. Een passief exoskelet werkt met veren of elastiek die energie opslaan en teruggeven. Actief geeft meer ondersteuning bij zwaar tilwerk, passief is lichter, goedkoper en hoeft niet opgeladen te worden.

Sommige actieve exoskeletten gebruiken slimme algoritmen die bewegingspatronen herkennen en de ondersteuning automatisch aanpassen. Fabrikanten noemen dat soms AI. Het gaat dan vooral om het herkennen van bukken, tillen en lopen, zodat de motor op het juiste moment ondersteunt.

Dat verschilt per model. De IX BACK VOLTON gaat tot 6 uur mee op een accu van het Bosch AmpShare 18V-systeem. Met een reserveaccu kan een exoskelet ook in ploegendiensten worden gebruikt.

Actieve exoskeletten zijn duurder dan passieve en soft modellen. De prijs hangt af van het model, het aantal stuks en de gewenste begeleiding. Met een testdag op de werkvloer of het Experience Pakket, waarbij u vier weken met twee tot drie exoskeletten werkt, doet u eerst ervaring op voordat u investeert.

Werk-exoskeletten van gerenommeerde fabrikanten zijn ontworpen voor veilig gebruik op de werkvloer. Goede afstelling en training zijn wel essentieel. Daarom hoort bij een actief exoskelet altijd een instructie voor medewerkers en een evaluatie na de eerste weken.

Actief exoskelet proberen

Zelf ervaren wat een motor doet bij zwaar tilwerk?

Wij laten uw medewerkers het actieve IX BACK VOLTON en een passief alternatief naast elkaar testen op uw locatie.