Wat is een medisch exoskelet?
Een medisch exoskelet is een draagbaar, meestal gemotoriseerd frame langs benen en romp. Motoren bij heupen en knieën nemen de beweging over of ondersteunen die. Daarmee kunnen mensen die door een aandoening niet of nauwelijks kunnen lopen, rechtop staan en stappen zetten. Bekende merken in deze categorie zijn onder meer ReWalk en Ekso Bionics.
Medische exoskeletten worden vooral ingezet in revalidatiecentra, als onderdeel van een behandeltraject onder leiding van fysiotherapeuten en revalidatieartsen. Sommige modellen zijn ook bedoeld voor gebruik thuis, maar dat vraagt altijd om training, keuring en begeleiding.
Kun je lopen met een exoskelet bij een dwarslaesie?
Voor een deel van de mensen met een dwarslaesie is lopen met een medisch exoskelet mogelijk, onder voorwaarden. Of het kan, hangt onder meer af van de hoogte en volledigheid van de laesie, de kracht in armen en romp, de botdichtheid en de algemene conditie. Meestal lopen gebruikers met krukken of een rollator in combinatie met het exoskelet.
Onderzoek en ervaringen uit revalidatiecentra laten zien dat staan en lopen in een exoskelet gunstig kan zijn voor bijvoorbeeld bloedsomloop, spijsvertering en het mentale welbevinden. Een exoskelet vervangt de rolstoel in het dagelijks leven echter meestal niet. Het is een aanvullend hulpmiddel en geen genezing.
Heeft u of een naaste een dwarslaesie of andere loopbeperking, bespreek de mogelijkheden dan met uw revalidatiearts. Die kan beoordelen of een exoskelet past en waar u het kunt uitproberen.
Exoskelet bij revalidatie na een beroerte of ongeval
Naast dwarslaesie worden exoskeletten in revalidatie ook ingezet bij mensen die herstellen van een beroerte, hersenletsel of ernstig ongeval. Het doel is dan vaak om veel herhalingen van de loopbeweging te oefenen, zodat het zenuwstelsel die beweging opnieuw leert. Robotische looptrainers en exoskeletten maken het mogelijk die training intensiever en veiliger te maken.
Daarnaast bestaan er exoskeletten voor de hand en arm, bijvoorbeeld om grijpen opnieuw te trainen. Ook deze worden onder begeleiding van therapeuten gebruikt.
Wat is het verschil tussen een medisch en een werk-exoskelet?
Hoewel de naam hetzelfde is, verschillen de twee categorieën in bijna alles: doel, gebruiker, techniek en regelgeving. Onderstaande tabel zet de belangrijkste verschillen op een rij.
| Kenmerk | Medisch exoskelet | Werk-exoskelet |
|---|---|---|
| Gebruiker | Patiënt met loopbeperking | Gezonde medewerker in fysiek werk |
| Doel | Staan, lopen, revalideren | Belasting verlagen, klachten voorkomen |
| Ondersteuning | Neemt beweging (deels) over | Ondersteunt een deel van de belasting |
| Begeleiding | Fysiotherapeut en revalidatiearts | Leverancier, preventiemedewerker, arbodienst |
| Regelgeving | Medisch hulpmiddel (MDR) | Persoonlijk hulpmiddel op de werkplek |
| Waar te vinden | Revalidatiecentra en zorgverleners | Gespecialiseerde zakelijke leveranciers |
Exoskelet in de zorg: voor zorgmedewerkers, niet voor patiënten
Een derde categorie zit daartussen: exoskeletten voor zorgmedewerkers. Verpleegkundigen en verzorgenden bukken, tillen en draaien veel bij het verzorgen van cliënten. Een licht rugexoskelet kan hen daarbij ondersteunen. Het gaat dan nadrukkelijk om de gezondheid van de medewerker, niet om de behandeling van de cliënt.
PRE-TEC zet in de ouderenzorg onder meer de Darwing Back en de CX SOFT BACK in. De Darwing Back ondersteunt de onderrug bij bukken en tillen, de CX SOFT BACK vooral bij veel staan en draaien rond het bed, met af en toe bukken. Beide zijn licht genoeg om een hele dienst te dragen. Ze komen naast, en niet in plaats van, tilliften en hoog-laagbedden.
Exoskelet voor ouderen om beter te lopen?
Er zijn steeds meer consumentenapparaten, zoals de Hypershell, die het lopen makkelijker maken. Die zijn ontworpen voor gezonde wandelaars en hikers en zijn geen medisch hulpmiddel. Voor ouderen met loopproblemen is het verstandig eerst met de huisarts, fysiotherapeut of ergotherapeut te overleggen. Zij kunnen adviseren over bewezen hulpmiddelen en training.
Waar kunt u terecht voor een medisch exoskelet?
- Uw revalidatiearts of behandelend specialist, voor een beoordeling of een exoskelet past.
- Revalidatiecentra in Nederland en België, die vaak een of meer medische exoskeletten in huis hebben.
- Patiëntenverenigingen, zoals de Dwarslaesie Organisatie Nederland, voor ervaringen en informatie.
- Uw zorgverzekeraar, voor vragen over vergoeding van hulpmiddelen.
PRE-TEC levert geen medische exoskeletten en geeft geen medisch advies. Wij helpen bedrijven die fysieke belasting van gezonde medewerkers willen verminderen.
Verder met dit onderwerp



